Kürtler barýþ, demokrasi ve çözüm modellerini tartýþtý!

Konferansýn ikinci gününde barýþ, demokrasi ve çözüm modelleri tartýþýldý. 24 konuþmacý söz aldý. Ortadoðu 'nun geleceðinde Kürtlerin oynayacaðý entegrasyon süreci ve Kürtlerin tüm haklarýnýn verilmesi gerektiði vurgulandý.

Suriyeli serbest gazeteci Berzan Ýso Türkiye 'ye gelirken çektiði sýkýntýlara deðinerek, bir yandan Türkiye'nin ördüðü beton duvarlarýn diðer tarafta IKBY ile yaþanan sýnýr sorunlarýnýn Kürtleri birbirinde ayýrdýðýný iddia etti. Ýso, El Nusra ile aralarýnda geçen çatýþmalarý anlatarak Rojava hakkýnda bilgiler verdi. Suriye ile ilgili durum analizi yaptý. Ýnsan haklarý savunucusu Avukat Redif Mustafa Suriye'deki Kürtlerin durumunu dile getirerek þunlarý kaydetti:

"Esed Kürtleri katlediyordu. Resmi nüfus sayýmý yoktu. Kamýþlo ve Afrin'de yoðunluklu olarak Kürt halký yaþýyor. Suriye'de 3 milyona yakýn nüfus var. Suriye'deki Kürtlerin hiçbir hakký yoktu. Rejim tarafýndan Kürtlerin her þeylerini Arapçaya çevirmeleri isteniyordu. Düðünlerde yanlýþlýkla Kürtçe konuþan gençleri hemen gözaltýna alýyorlardý. 60 binden fazla insanýn kimliði bile yoktu.

Bazý bölgelerden Kürtleri çýkarýp Araplarý yerleþtiriyordular. Esed ve babasý Kürtleri yok etmeye yönelik bir siyaset güdüyorlardý. Gerçi dönemin tüm hakim milletleri milliyetçi bir siyaset güdüyorlardý. Suriye'de direniþ baþlayýnca Kürtler demokratik yollarla eylemler yaptýlar. 6 ay boyunca silah patlamadý. Lakin olay silahlý mücadeleye dönüþünce Kürtler buna taraf olmak istemediler.

ESED KÜRTLER ÝÇÝN ADIM ATMADI

Ulusal güvenlik uzmaný Necdet Akrawi süreç içinde atýlan adýmlarýn taktiksel olmasý durumunda olumlu bir sonuca evirilemeyeceðini ama stratejik bir yaklaþýmýn daha olumlu sonuçlar getireceðini dile getirdi. Ýnsan Haklarý Savunucusu Sebih Ataç bugün gelinen noktada tek Kürdistan kurulmasýndansa Kürtlerin yaþadýklarý ülkelerde söz sahibi olarak bir entegrasyonun baþlatýcýsý olmalarýnýn daha saðlýklý olacaðýný dile getirdi.  Ýran Kürdistan Azadi Partisinden Huseyin Yezdan Ýran'da yaþayan Kürtlerin yaþadýðý sýkýntýlarý dile getirerek þöyle dedi:

"Ayný suçtan yargýlanan kiþilere farklý muameleler yapýlýyor. Tahranlý iþlerse beraat olurken ayný sucu bir Kürt iþlediðinde sonucu idam oluyor. Çözüme yönelik hiçbir adým atýlmýyor. Tamamen güvenlik ve askeri bir çözüm olarak öldürmeyi ve yýldýrmayý siyaset edinmiþler."

Prof. Dr. Mithat sancar aslen Arap olduðunu Kürtçe de bildiðini dile getirerek þöyle dedi:

"Lakin bir akademisyen olarak iki dilde de  yazamýyorum. Günlük hayatta iyi kullanýyorum. Nusaybinliyim. Ailemden birçok kiþi Kamýþlo'dadýr. Kamiþlo Nusaybinden ayrý bir yer deðildir. Rojava dediðiniz yer baþka bir ülke deðil, baþka bir yer de deðil. Bu sýnýrlar dýþardan alýnmýþ ama kabul etmediðimiz bir þey. Yaþadýðýmýz dönem Ortadoðu'nun yeniden þekillenmesi dönemidir. Bazýlarý kötü bir örneklemle olayý ele alýyorlar. Avrupa'da yaþanan 30 yýl savaþlarý gibi burada da savaþlarýn olacaðýný söylüyorlar. Sorumuz þu oluyor: 'Ortadoðu barýþçýl yolla mý þekillenecek, yoksa kanlý bir þekillenme mi olacak?' Rojava'da baþlayan savaþ Suriye'nin iç savaþý deðil Ortadoðu'nun þekillenme savaþýdýr. Daha küçük devletlere mi bölünecek, mezhebi veya etnik yeni devletler mi çýkacak? Ya da mevcut devletlerin ötesine geçecek bir düzen mi olacak? Birlikler mi kurulacak? Tabi bu uzun vadeli bir þey. Ortadoðu'nun yeniden þekillenmesi Kürtler üzerinden olacaktýr. Siyasi askeri ve baþka açýlardan Kürtler hesaba katýlmak zorundadýr.

Kürtlerinde böyle bir dönüm noktasýnda üzerlerine çok þey düþüyor. Büyük sorumluluk düþüyor. Tabi ki Kürtlerin de aralarýnda farklýlýklar var. Sesini duyurabilen bütün Kürt örgütlerin ortak çalýþmasý olarak Kürt konferansý da çok önemli. Çünkü Kürtlerin karþý karþýya kaldýklarý sorunlarý aþmada çözüm bulma imkanlarý kurumsallaþacaktýr.

Kürtler olabilecek en geniþ birliktelikleri savunmak zorundadýr. Kürtlerin baðýmsýz bir devletinden öte bulunduklarý ülkelerde söz sahibi olmalarý bir entegrasyonu saðlar. Bu Kürtlerin kendilerini yönetmek hakkýndan vazgeçmeleri anlamýna gelmiyor. AB ulus devlet birliðidir. Bu Ortadoðu'ya yabancýdýr hatta Ortadoðu'nun genetiðini bozmuþtur. Þu süreçte Kürtler geliþtirecekleri modelle yeni bir örneðin öncülüðünü yapabilirler."

Süleymaniye Üniversitesi, Politik Bilimler Dekaný Dr. Ümit Fettah da þunlarý kaydetti:

"Kürt ulusal konferansýn ivedilikle yapýlmasý gerekiyor. Beðenelim ya da beðenmeyelim diðer uluslarý da dikkate almamýz gerekiyor. Birlikte varolabilirlik sorununu dile getirmemiz lazým. Çok uluslu yapýlardan söz ediyoruz. Spesifik ve politik bir tanýmlamadan söz ediyoruz. Son derece kötü koþullar var ne yazýk ki. Kürtler olarak tarih boyunca ezildik, haklarýmýz gasp edildi. Diktatörlükler tarafýndan zorla baskýlandýk, sanal, siyasi bir sýnýrýn içine alýndýk. Teorik çözümler, güvenlik, askeri ya da hukuki çözümler, hepsini tartýþtýk. Güney Kürdistan'da bu denendi. Hukuki ve anayasal olarak haklarýmýzý kullanýp hükümetle tartýþabiliyoruz. Baþka çözümler de var. Türkiye'de de siyasi çözümler gündemde. Ýran'ýn da Kürt halký için siyasi bir çözümü olmasý gerekiyor.

Ekonomik, siyasi ve kültürel haklarýn tanýnmasý gerekiyor. Birlikte yaþadýðýmýz ülkelerin yaklaþýmlarý modern deðil. Bu sorunun çoðulculuk yoluyla çözlmesi gerekiyor. Yeniçað çok kültürlü bir çað. Biz her zaman diyaloðu baþlattýk. Türkiye'deki barýþ ve demokrasi paketinden umutluyuz." 
Dicle Üniversitesi Öðretim Üyesi Hüseyin Þeyhanlýoðlu da Kürtlerin Ordatoðu'daki rolü üzerinde durdu ve konuþmasýný þöyle sürdürdü:

"Ben de Kürtçe konuþmak istiyorum ama Ýbrahim Tatlýses'in dediði gibi diyeyim; 'Oksford vardý da ben mi okumadým.' Kürtlerin Ortadoðu'nun geleceðinde rolü ve önemi azýmsanamayacak büyüklüktedir. Siyaset biliminde bir teori var; deniyor ki 'Dünyaya hakim olmanýn yolu Ortadoðu'ya hakim olmakla mümkündür.' Ben de þöyle diyeyim Ortadoðu'ya hakim olmanýn yolu Kürtlere hakim olmakla olur. Moðollar ve haçlýlar dönemi hariç Ortadoðu'da istikrar vardý. 1900lerden sonra Ýstikrar tekrardan bozuldu. Ulus devletlerin sonucuydu bu bozulma. 
- Kürt halkýnýn yüzde 71'i çözüm sürecini destekliyor. O halde yeniden istikrar olmasý için çözüm sürecini iyi deðerlendirelim  Osmanlý-Kürt iliþkilerinden söz eden Yazar Þakir Epözdemir "Masallarla yaþayanlar gerçekliklerini kaybederler" diyerek Kürtlerin tarihini kýsa bir deðerlendirmeye tabi tuttu.

Epözdemir 1524 yýlýnda 28 Kürdistan Mirinin bir araya gelerek Osmanlý devleti ile yaptýðý ittifaktan baþlayarak Cumhuriyet tarihine kadarki tarihi olaylarý örnek verdi.

Rojava'dan toplantýya katýlan Fehime Eli "Bizler Kürdistan'ýn 4 parçasý olarak buradayýz. Gönül isterdi ki dün burada olaydýk ama sýnýrdaki sorunlar nedeniyle bugün buradayýz. Demokrasiyi ve barýþý imar edeceðiz." dedi.

Fehime Eli sözleri þöyle sürdürdü: "Biz sýnýr olmadan iki tarafa da geçmek istiyoruz. Türk kardeþlerimiz ve Arap kardeþlerimiz bizi karþýlasýn isteriz. Ben de o zaman demeliyim ki kardeþlerim beni karþýlamýþ. Zihinlerdeki sýnýrlarýn da kalkmasýný istiyoruz.  Rojava halký kendilerine yetecek bir yaþama sahipler, zor bir yaþam ama ona sahipler. Rojava halký birbirine sahip çýkýyor ve istiyorlar ki diðer kardeþleri de ona sahip çýksýnlar." 
Ýran Kürdistan Demokrasi Partisi Erbil Temsilcisi Muhammed Salih Qaderi de þunlarý kaydetti: "Kürt hareketi parça parça durumda. Dört parçaya bölünmüþüz. Bu toplantý birliktelik yollarýný aramak için iyi bir fýrsat. Bunu saðlayanlara teþekkür ederim. Doðu Kürdistan'da Ýran tarafýndan Kürtlere karþý cihad ilan edilmiþ durumda. Kirli bir siyaset yürütülüyor. Ýran Kürtlere karþý bir mücadele içinde. Ýran'ýn kirli politikalarý devam ediyor. Kürt coðrafyasýna müdahale etmek istiyor ve ediyor. Diktatör Esed ile çalýþýyor. Kürtleri inkar ediyor. Güneye de müdahalede bulunmak istiyor.

Biz demokratik yollarla bir siyaset yürütmek istiyoruz. Bize dayatýlan usullerle deðil kendi usulümüzle mücadelemizi devam ettireceðiz. Her gün idam edilen insanlarýmýz Ýran tarafýndan yürütülen kirli savaþýn kurbanlarýdýr."